Hemen NOR-NORK ikusiko dugu (UKAN NOR-NORK.aren zatia (parte) da). Este será el último aditz lauguntzaile que conjuguemos. El NOR nos dice el “objeto directo” de la frase, y el NORK el sujeto de la misma.
| NOR-NORK | ||||||
| NORK NORI | NI | ZU | HURA | GU | ZUEK | HAIEK |
| NIK | — | zaitut | dut | — | zaituztet | ditut |
| ZUK | nauzu | — | duzu | gaituzu | — | dituzu |
| HARK | nau | zaitu | du | gaitu | zaituzte | ditu |
| GUK | — | zaitugu | dugu | — | zaituztegu | ditugu |
| ZUEK | nauzue | — | duzue | gaituzue | — | dituzue |
| HAIEK | naute | zaituzte | dute | gaituzte | zaituztete | dituzte |
Mirando lo que tienen en común miembros de una misma fila o columna podemos hacer una tabla (la única parte irregular es cuando el sujeto es “haiek”, que añade -zte al final de la palabra si esta acaba en
-tu-, o añade -te en caso contrario).
| NOR- NORK | ||
| NOR | NORK | |
| ni
zu hura gu zuek haiek |
nau
zaitu du gaitu zaituzte ditu |
t
zu – gu zue -zte/-te |
Adibideak:
| EUSKARA | CASTELLANO |
| zuk ni lasaitu nauzu | tu a mí me has tranquilizado |
| ekarri nauzu | me has traido (a mí) |
| zuk Carlos ekarri duzu | tu has traido a Carlos |
| FelipeK kotxean ekarri nau | Felipe me ha traido en el coche |
| eraman behar nauzu | Me tienes que traer |
| Maite nauzu? | ¿me quierés/amas? |
| bai, maite zaitut | si, te quiero |
| maite duzu amama? | ¿quieres a la amama? |
| igeri egitea maite du | ama el nadar |
| gorroto gaituzu? | ¿nos odias? |
| ez, ez zaituztet gorroto | no, no os odio. |
| Bilbon ikusi gaitu | nos ha visto en BIlbao |
| Iruñean ikusi zaituztegu | Os hemos visto en Iruña |
| Iruñean ikusten zaituztegu | Os vemos en Iruñea |
| Iruñean ikusiko zaituztegu | Os veremos en Iruñea |
Los verbos gorroto (odiar) y maite (amar) son especiales, y no necesitan añadir -ten/-tzen para conjugarse en presente simple.
Ariketa:
etxera eraman ahal nauzu?
bai, etxera eraman ahal zaitut
Tafallatik ekarri zaituztet, eta ez nauzue maite
maite bazaitu, Parisera eramango duzu
Iker Merodio Urbaneja
