Gai honetan NOR-NORI aditz laguntzailea ikusiko dugu, aditz hau erabiltzen da (se usa): se usa cuando a algo o a alguien (nori=”a quien”) le pasa algo (que lo indicaremos con el verbo principal), y hay tambien un objeto directo. Primero formularemos el verbo, y luego veremos ejemplos para clarificar:
|
NOR-NORI |
||
|
NOR—>NORI |
SINGULARREAN |
PLURALEAN |
|
ni—–>niri |
ZAIT |
ZAIZKIT |
|
zu—–>zuri |
ZAIZU |
ZAIZKIZU |
|
hura–>hari |
ZAIO |
ZAIZKIO |
|
gu—–>guri |
ZAIGU |
ZAIZKIGU |
|
zuek—>zuei |
ZAIZUE |
ZAIZKIZUE |
|
haiek–>haiei |
ZAIE |
ZAIZKIE |
La tabla de construcción sería pues:
|
niri zuri hari guri zuei haiei |
ZAI (ZKI)
|
T ZU O GU ZUE E |
Para formar el “a quien” en los nombres, se les añade -I si ababan en consonante, y -RI si acaban en vocal.
Ejemplos:
|
EUSKARA |
CASTELLANO |
|
pilota jausi da |
La pelota se ha caido |
|
Pilota jausi zait |
Se me ha caido la pelota |
|
PilotaK jausi zaiZKIt |
Se me haN caido laS pelotaS |
|
-Nori galdu zaio giltza? |
-¿A quién se le ha perdido la llave? |
|
-Zuri galdu zaizu. |
-A tí se te ha perdido. |
|
-DaviDI galdu zaio. |
-A DaviD se le ha perdido. |
|
-AnaRI galdu zaio. |
-A AnA se le ha perdido |
|
-Nork galdu du giltza? |
-Quién ha perdido la llave? |
|
-Zuk galdu duzu. |
-Tú la has perdido. |
|
-Davidek galdu du. |
-David la has perdido. |
|
-Nori galdu zaiZKIo giltzaK? |
-¿A quién se le haN perdido laS llaveS? |
|
-guri galdu zaiZKIgu |
-A nosotros se nos haN perdido. |
|
gutuna heldu zait |
La carta me ha llegado |
|
gutuna helduKO zait |
La carta me llegará |
|
gutuna helTZEN zait |
La carta me llega |
|
kirola egiTEA gustazen zaizu? |
¿te guta hacer deporte? |
|
bai, kirola egitea gustazen zait |
si, me gusta hacer deporte |
|
mendira joatea gustazen zaie |
les gusta ir al monte |
|
entzutea gustatuko zaizu |
te gustrá oir (lo) |
Ariketak:
-hilerokoa (menstruación) etorri zait
-liburua ez zaie galdu (perder).
-Burua joaten zaie.